Expositie ‘De familie Slager schildert de IJzeren Man’

Bij het Vughts Museum in DePetrus is van 30 augustus tot en met 1 november een selectie te zien van schilderijen die leden van de Bossche kunstenaarsfamilie Slager maakten van en rond de IJzeren Man in Vught. Deze geschilderde ‘ode’ aan de IJzeren Man, omdat in de vroege jaren van de vorige eeuw diverse Slagers zich lieten inspireren door het ‘man made’ natuurjuweel de IJzeren Man.

Wonen aan de IJzeren Man was in de eerste helft van de vorige eeuw gewild. Het voormalige deel van de Vughtse Heide werd vanaf 1890 afgegraven omdat buurgemeente Den Bosch heel veel zand nodig had om de wijk ’t Zand, rondom het station, op te spuiten.

In vier jaar tijd werd 800.000m3 zand uitgegraven en over een speciaal spoorlijntje naar de stad vervoerd. Het ontstane gat liep vol met regen- en grondwater en een plas was geboren. Vanaf 1916 werd er gezwommen door militairen en in 1918 verrees een hotel aan de boulevard. In 1937 verwierf de gemeente Vught de IJzeren Man en maakte twee aparte zwembaden, één voor dames en één voor heren, van elkaar gescheiden door een theehuis.

Een eigen station
Om bij het enigszins afgelegen zwembad te komen werd de spoorlijn Den Bosch - Tilburg ter hoogte van de Boslaan van een extra treinstation voorzien. De IJzeren Man ontwikkelde zich tot een watersportrecreatiegebied waar werd gezwommen, gezeild en geroeid, óók in wedstrijdverband. Er omheen ontstond een rijk gevarieerd natuurgebied met een levendige waterrand.

In de beginjaren vonden welgestelde Vughtenaren en Bosschenaren de lommerrijke omgeving van de plas om er hun huizen te bouwen, midden in het groen. De schilderende mannen en vrouwen van de familie Slager deden gretig mee en verbleven al dan niet permanent rondom de IJzeren Man. De schilderijen die zij daar maakten van het groen, de natuur, de plas, de schilderachtige optrekjes, schaatsers, roeiers en zeilers en meer, vormen het hart van de expositie in het Vughts Museum.

De verftube
Dát de schilders van de familie Slager bij de IJzeren Man konden schilderen, werd mogelijk gemaakt door twee ontwikkelingen. Allereerst was er de uitvinding van de verftube waardoor het mogelijk werd erop uit te trekken en de natuur in al haar facetten te beleven en vast te leggen. Een tweede belangrijke ontwikkeling was het ontstaan van een nieuwe kijk op het landschap, mogelijk gemaakt door de verftube.

Het buiten in de open lucht schilderen droeg de mooie Franse naam ‘En plein air’. Dat ging er wel anders aan toe dan in het atelier. Snelle wisselingen van licht en weer vereisten van de kunstenaars dat ze snel werkten. Het schilderen werd spontaner door het effect van het ogenblik op het doek te vangen. Veel Brabantse schilders ontdekten de natuur als inspiratiebron en zochten ongerepte plekken om het licht en de seizoenen te vangen. De IJzeren Man was zo’n plek.

De expositie ‘Familie Slager schildert de IJzeren Man’ is te zien bij het Vughts Museum in DePetrus (Heuvel 2 in Vught) van zondag 30 augustus tot en met zondag 1 november 2026 en is gratis te bezoeken tijdens de openingstijden.

De opening wordt verricht door Thomas Vriens, directeur van Museum Slager in Den Bosch, op zondag 30 augustus om 17:00 uur (inloop vanaf 16:30 uur) in DePetrus, Heuvel 2 in Vught. Iedereen is hierbij welkom. Graag aanmelden via [email protected]