Herdenking 80 jaar ontruiming van Kamp Vught
Op zondag 8 september organiseert Nationaal Monument Kamp Vught een openbare herdenking van de ontruiming van het SS-concentratiekamp Vught in september 1944. Sinds 2004 herdenkt het herinneringscentrum elke vijf jaar deze ontruiming, waarmee een einde kwam aan ruim anderhalf jaar ‘Konzentrationslager Herzogenbusch’. De herdenking start met een stille tocht naar de voormalige fusilladeplaats om 13.20 uur vanaf de voorzijde van Nationaal Monument Kamp Vught, begeleid door tamboers van het Gilde Sint Catharina. De herdenking is een van de activiteiten, waarbij het thema ’80 jaar bevrijding’ landelijk extra aandacht krijgt in 2024 en 2025.
Commissaris
van de Koning
Na een welkomstwoord door Jeroen van den Eijnde, directeur van Nationaal
Monument Kamp Vught is het woord aan Ina Adema, Commissaris van de Koning in
Noord-Brabant. Sinds haar aantreden in 2020 bezocht zij meerdere keren
Nationaal Monument Kamp Vught. In haar toespraak beschrijft zij ook de rol van
de Tweede Wereldoorlog in haar familiegeschiedenis
Tweede generatie
Jetske van den Burger is dochter van Mieke van den Burger-Steensma (1924-2014).
Haar moeder was van juli 1943 tot de ontruiming van het kamp in 1944 gevangene
in Vught. Voor 'straf en heropvoeding', omdat zij weigerde onderduikers te
verraden. Na Vught volgde Ravensbrück. Jetske vertelt ook over het echtpaar Jet
en Jur Haak, met wie Mieke in Vught bevriend raakte. Mieke en Jet belandden
samen in Ravensbrück. Jet overleed in december 1944 in kamp Groß-Rosen. Jur
moest in mei 1944 naar Dachau en overleed in Sachsenhausen in januari 1945.
Jetske, geboren in 1954, werd door haar ouders vernoemd naar Jet.
Muziek
JW Roy zingt twee liederen, waaronder een nummer over de broer Janus en Jan
Hoeks uit Bergeijk dat hij schreef voor het toneelstuk 'Het lot van de
gebroeders Hoeks'. Met broer Driek waren zij actief in het verzet; Janus en Jan
zijn in Vught gefusilleerd. De Fanfare Bereden Wapens uit Vught, onderdeel van
de Genie, begeleidt JW Roy en enkele onderdelen in het programma. Jenna
Hehanussa en Jasmijn Togtema zijn dit jaar verkozen tot de Jeugddorpsdichters
van Vught. Zij dragen samen een gedicht voor. Na het programma wordt één krans
gelegd namens alle aanwezigen. Bezoekers ontvangen elk een bloem om bij het
monument te leggen. Het programma eindigt ongeveer 15.15 uur.
Dolle Dinsdag
Kamp Vught, 5 september 1944.
Op de beruchte ‘Dolle Dinsdag’ en op 6 september
1944 werd in grote haast het kamp ontruimd. Ruim 3500 gevangenen werden per
trein naar Duitsland afgevoerd. Toen op 27 oktober de Schotse Cameron
Highlanders voor de poort van Kamp Vught stonden, was er niemand meer om te
bevrijden. De mannen kwamen na Dolle Dinsdag terecht in kamp Sachsenhausen, de
vrouwen moesten naar kamp Ravensbrück. Daar volgde nog een lange winter vol
ontberingen, waarin veel gevangenen overleden.
Achtergrondinformatie monument
Inwoners van Vught plaatsten eind 1944 een groot houten kruis voor de
kogelvanger op de fusilladeplaats. In 1947 werd door prinses Juliana een
nationaal monument onthuld. Op de kalkstenen platen van het monument worden,
naar woonplaats gerangschikt, de namen van 329 verzetsmannen genoemd, die vanaf
juni tot begin september 1944 hier werden geëxecuteerd. Hierbij werd het houten
kruis op de heuvel boven het monument geplaatst. De fusilladeplaats was tot de
opening van het herinneringscentrum in 1990 de enige plek, die herinnerde aan
de gebeurtenissen in Kamp Vught. In het onlangs verschenen boek ‘Wraak op het
verzet'(Uitgeverij Balans) concludeert historicus Ad van Liempt dat er
waarschijnlijk zo’n 400 mensen werden geëxecuteerd in de laatste hectische
maanden in het bestaan van Kamp Vught.
